ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

Ο Δήμος Δελφών αποτελεί την «καλλικρατική» συνέχεια της τελευταίας διοικητικής μεταρρύθμισης της Ελλάδας. Είναι ένας από τους μεγαλύτερους σε έκταση Δήμους της Ελλάδας και συμπεριλαμβάνει οκτώ (8) πρώην «καποδιστριακούς» Δήμους. Ως «Δημοτικές Ενότητες» πλέον το Δήμο Δελφών συνθέτουν οι πρώην Δήμοι Άμφισσας, Γαλαξιδίου, Γραβιάς, Δελφών, Δεσφίνας, Ιτέας, Καλλιέων και Παρνασσού.
Διοικητικά, ο Δήμος Δελφών ανήκει στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, ενώ ιστορικά και γεωγραφικά, εύλογα ισχυριζόμαστε ότι αποτελεί την καρδιά της Ελλάδας. Τόπος ευλογημένος στο πέρασμα των αιώνων με βαριά κληρονομιά που μέχρι σήμερα αποτελεί παγκόσμιο επίκεντρο. Πρωτεύουσα (έδρα) είναι η Άμφισσα (γνωστή και ως «Σάλωνα») με την ιστορική της συνεισφορά να διατρέχει τους αιώνες, ενώ οι οικουμενικοί Δελφοί έδωσαν το όνομά τους στο νέο Δήμο και αποτελούν την Ιστορική του έδρα.
Τέσσερα από τα μεγαλύτερα βουνά της Ελλάδας φρουρούν τον υπέροχο αυτόν τόπο. Παρνασσός, Γκιώνα, Βαρδούσια και Οίτη αγκαλιάζουν με το υπέροχο γεωφυσικό τους ανάγλυφο κάθε σημείο του Δήμου Δελφών. Ο Κρισσαίος Κόλπος και τα νερά του Κορινθιακού λούζουν εκατό περίπου χιλιόμετρα ακτογραμμής της δημοτικής επικράτειας. Ο μεγαλύτερος συνεχόμενος ελαιώνας της Ελλάδας βρίσκεται εδώ. Ο φημισμένος ελαιώνας της Άμφισσας εντυπωσιάζει τις αισθήσεις και χαρίζει στον τόπο το θείο δώρο της ελιάς και των παραγώγων της.
Η ιστορία του τόπου μας συμπυκνώνει και εκφράζει τη διαχρονική παρουσία των Ελλήνων, από την πρώτη εμφάνισή μας μέχρι σήμερα. Η παγκόσμια αρχαία εμβέλεια των Δελφών συνεχίζει να χαράζει βαθιά έναν τόπο, που αποτέλεσε επίσης την καρδιά της Επανάστασης του ’21 στη Ρούμελη και σφράγισε με γεγονότα και θρύλους το πέρασμα στη σημερινή εποχή. Με την ίδια ένταση σφραγίζει και η Φύση την απέραντη ομορφιά αυτού του τόπου. Πλούσιες πηγές και χλωρίδα ζηλευτή σμίγουν με τις χιονισμένες κορφές και την ιδιαίτερη πανίδα τους και παρέα με τα γραφικά και παραδοσιακά χωριά κάνουν τη γνωριμία με αυτήν τη γη μία εξαιρετική εμπειρία.

Άμφισσα

Η έδρα του Δήμου μας με την περίφημη αρχαία Ακρόπολή της, το θρυλικό «Κάστρο των Σαλώνων». Η πόλη δεσπόζει του απέραντου Ελαιώνα της, ενώ με τις πολλές γραφικές γωνιές, της, τα μοναδικά αρχιτεκτονικά της σύνολα και την αμφιθεατρική της διαμόρφωση εύκολα φέρνει στη μνήμη των Ελλήνων τη μεγάλη Ιστορία και Παράδοσή της.
Με σημαντική παρουσία στην αρχαιότητα, σε μόνιμη διαμάχη με το Ιερατείο των Δελφών για τη νομή του «Κρισσαίου Πεδίου», ακμάζει κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, ενώ φέρει πολύ σημαντική μεσαιωνική Ιστορία. Οχυρώνεται ως σημαντική πόλη από τον Ιουστινιανό, ενώ κατά τον 13ο και 14ο αιώνα κατακτάται διαδοχικά από τους Φράγκους και τους Καταλανούς, οι οποίοι επεκτείνουν τα όρια της διοικητικής της επικράτειας (Κομητεία των Σαλώνων) μέχρι την Αττική.
Πρωταγωνιστεί στην Ελληνική Επανάσταση, ως η πρώτη πόλη της Ρούμελης που επαναστατεί και απελευθερώνεται και ως έδρα του Αρείου Πάγου της «Ανατολικής Χέρσου Ελλάδας», με τεράστια συνεισφορά σε όλα τα επίπεδα του Αγώνα.
Ακμάζει ως βιοτεχνική πόλη και ως αποκλειστική παραγωγός της περίφημης «Ελιάς Αμφίσσης» από τα μέσα του 19ου αιώνα και μέχρι το μεσοπόλεμο, περίοδο στην οποία ανάγονται και πολλά σημαντικά οικοδομήματα που καθορίζουν ακόμη και σήμερα την ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της, ενώ την ίδια ώρα η παρελθούσα πλέον βιοτεχνική της ακμή αντικατοπτρίζεται στη μοναδική πανελληνίως παραδοσιακή συνοικία της Χάρμαινας, με τα πολλές δεκάδες διατηρητέα «ταμπάκικά» της (βυρσοδεψεία), μια συνοικία που σήμερα έχει μεταμορφωθεί σε χώρο τεχνών και πολιτισμού.

Γαλαξίδι

Η περίφημη ναυτική Πολιτεία του Κορινθιακού, η πατρίδα των καραβοκύρηδων των ιστιοφόρων του 19ου αιώνα. Η πανάρχαια οχύρωσή του είναι εμφανής μέχρι και σήμερα, ενώ στην ευρύτερη περιοχή του Γαλαξιδίου έχουν έλθει στο φως πολύ σημαντικά αρχαία ευρήματα.
Στο Γαλαξίδι ανευρίσκεται το περίφημο «Χρονικό του Γαλαξιδίου», από τις σημαντικότερες πηγές της ιστοριογραφίας για τη μεσαιωνική Ελλάδα, ενώ στην Επανάσταση οι Γαλαξιδιώτες παίζουν κεντρικό ρόλο σε πλήθος σημαντικών γεγονότων, καθώς ταυτόχρονα ανεφοδιάζουν με τα καράβια τους τον επαναστατημένο πληθυσμό της Ρούμελης.
Μετεπαναστατικά το Γαλαξίδι αναπτύσσεται ταχύτατα σε ισχυρότατη ναυτική δύναμη και τα γαλαξιδιώτικα ιστιοφόρα διασχίζουν τις θάλασσες του πλανήτη, μεταφέροντας στην πατρίδα τους πλούτη, αλλά και νέες ιδέες, καθώς και έναν αέρα κοσμοπολιτισμού που συνοδεύει την κωμόπολη μέχρι και σήμερα.
Διατηρώντας ανέγγιχτη την αρχιτεκτονική του κληρονομιά (δικαίως χαρακτηρίζεται «το στολίδι του Κορινθιακού»), το Γαλαξίδι κηρύσσεται στα τέλη της δεκαετίας του 1970 παραδοσιακός οικισμός και απολαμβάνει τις τελευταίες δεκαετίες μια ιδιαίτερη τουριστική άνθηση, που συνδυάζει τον χαρακτηριστικό κοσμοπολιτισμό του γραφικού λιμανιού με την «αρτίστικη» φυσιογνωμία της πόλης και των καταστημάτων της.

Γραβιά

Το άκουσμα και μόνο του ονόματός της σκορπά ρίγη συγκίνησης σε όλους τους Έλληνες, αλλά και στους φίλους της σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας. Εδώ, στο Χάνι της Γραβιάς, ο θρυλικός Οδυσσέας Ανδρούτσος κλείστηκε με τα 118 παλικάρια του και σ’ έναν αγώνα απαράμιλλου ηρωισμού και αυτοθυσίας ανέκοψε την 8η Μαΐου του 1821 (στις πρώτες κρίσιμες ημέρες της Ελληνικής Επανάστασης) την κάθοδο των οθωμανικών στρατευμάτων που όδευαν για την κατάπνιξη του εθνικοαπελευθερωτικού μας κινήματος.
Η Γραβιά και τα γύρω χωριά διατηρούν μια όμορφη εικόνα ορεινών οικισμών, ενώ ταυτόχρονα ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα δασικά της τοπία και οι πηγές του βοιωτικού Κηφισού.

Δελφοί

Το λίκνο του αρχαίου κόσμου. Για περισσότερα από χίλια χρόνια ο «ομφαλός της γης» αποτέλεσε το παγκόσμιο θρησκευτικό, πολιτικό και πολιτιστικό κέντρο. Εκπληρώνοντας ταυτόχρονα το ρόλο μιας «Κοινωνίας των Εθνών» της αρχαιότητας, οι Δελφοί έπαιξαν καθοριστικό και αναντικατάστατο ρόλο στη διάδοση του ελληνικού πνεύματος και της ελληνικής παρουσίας μέχρι τα άκρα της γνωστής τότε επικράτειας, αλλά και στην εμπέδωση του πολιτικού κλίματος που ήταν απαραίτητο για να συντελεστεί το μεγάλο αυτό «ελληνικό θαύμα».
Στη σύγχρονη και νεώτερη περίοδο, πριν και μετά την Ελληνική Επανάσταση, οι Δελφοί αποτέλεσαν τόπο προσκυνήματος για τους περιηγητές της ελληνικής γης, ενώ μετά τη μεγάλη ανασκαφή της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής στα τέλη του 19ου αιώνα, όλα τα φώτα του παγκόσμιου ενδιαφέροντος στράφηκαν πάνω στους θησαυρούς που ξεθάφτηκαν από το δελφικό υπέδαφος.
Ο Άγγελος Σικελιανός και η σύζυγός του Εύα Πάλμερ θεμελιώνουν τη δεκαετία του 1920 τη «Δελφική Ιδέα» με τη διοργάνωση των περίφημων «Δελφικών Εορτών», οραματιζόμενοι τη μετεξέλιξη των Δελφών σ’ ένα παγκόσμιο κέντρο αναζήτησης του Πνεύματος, σ’ έναν σύγχρονο χώρο διαλόγου όλων των ανθρώπινων Πολιτισμών.
Η πνευματικότητα των Δελφών και η βαθιά συγκίνηση που προκαλούν αυτοί στο σημερινό άνθρωπο ενισχύθηκαν περαιτέρω στο πέρασμα των δεκαετιών, τόσο με την σταδιακή ανάδειξη του Αρχαιολογικού Χώρου και τη βελτίωση των εγκαταστάσεων του Μουσείου, όσο και με την ίδρυση και λειτουργία του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών, που εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο τη δυναμική παρουσία του σημερινού Ελληνικού Πολιτισμού στην Ευρώπη, αλλά και την αντανάκλαση των ευρωπαϊκών ρευμάτων στη χώρα μας.

Δεσφίνα

Η σημαντική κωμόπολη στη νοτιοανατολική γωνιά του Δήμου μας, αποτελεί παραδοσιακό κέντρο ημιορεινής κτηνοτροφίας. Με σημαντική ιστορική προσφορά στον αγώνα της Επανάστασης (γενέτειρα του ήρωα επισκόπου Σαλώνων Ησαΐα), είναι ακόμη η ιδιαίτερη πατρίδα σημαντικών προσωπικοτήτων των γραμμάτων και των τεχνών, όπως για παράδειγμα του μεγάλου σύγχρονου ζωγράφου Σπύρου Παπαλουκά.
Η κωμόπολη διατηρεί σε μεγάλο βαθμό το γραφικό της χαρακτήρα και χαρακτηρίζεται από μια εξαιρετική εικόνα ευταξίας και οργάνωσης του οικιστικού της ιστού.

Ιτέα

Το ευρύχωρο λιμάνι του Δήμου Δελφών, επίνειο της Άμφισσας («των Σαλώνων το λιμάνι» κατά τον Σικελιανό), αποτελεί μια σύγχρονη παραλιακή πόλη, την εντυπωσιακή κατάληξη του «Κρισσαίου Πεδίου» στη θάλασσα του Κορινθιακού Κόλπου.
Γενέθλια πράξη της Ιτέας αποτελεί το διάταγμα του κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, που αποφασίζει το καλοκαίρι του 1830 να ιδρύσει μια νέα πόλη για να στεγάσει την κατεστραμμένη από τον οκταετή επαναστατικό αγώνα περιοχή μας.
Η Ιτέα πράγματι στο πέρασμα των δεκαετιών εκπληρώνει το όραμα του Κυβερνήτη. Αναπτύσσεται ταχύτατα πληθυσμιακά και οικιστικά, με βάση ένα εξαιρετικό ρυμοτομικό σύστημα και ένα λιμάνι που για πολλά χρόνια αποτελεί κέντρο μεταφορών για τον τοπικό πληθυσμό, αλλά και εξαγωγικό λιμένα για την ελιά μας, αλλά και για βιοτεχνικά προϊόντα της περιοχής μας.
Στη σύγχρονη εποχή η πόλη χαρακτηρίζεται από δυναμισμό στον τομέα της επιχειρηματικότητας, αλλά και από την αξιόλογη τουριστική κίνηση που προσελκύουν το υπέροχο τοπίο που διαμορφώνεται γύρω της και η απέραντη ενοποιημένη παραλιακή της ζώνη, που ξεκινά ανατολικά από την πανάρχαια Κίρρα και καταλήγει δυτικά στους μώλους που κατασκεύασε ο γαλλικός στρατός το 1917 για την εξυπηρέτηση των επιχειρήσεών του.

Καλλιέων

Στη βορειοδυτική πλευρά του Δήμου μας βρίσκονται τα χωριά των μεγάλων ηρώων της Ελληνικής Επανάστασης. Αθανάσιος Διάκος, Πανουργιάς Πανουργιάς, Ιωάννης Γκούρας και αρκετοί άλλοι γεννήθηκαν στα απάτητα λημέρια των ψηλότερων και επιβλητικότατων βουνών της νότιας Ελλάδας, της Γκιώνας και των Βαρδουσίων.
Έδρα του πρώην Δήμου Καλλιέων είναι το Μαυρολιθάρι, ορεινό στρατηγείο της Εθνικής μας Αντίστασης, ενώ ο Δήμος μας εμπεριέχει και μέρος της όμορφης Οίτης με την Πυρά Ηρακλέους, τον τόπο της καύσης και ανάληψης του μυθικού ήρωα.
Η περιοχή, σε φυσική συνέχεια και ενότητα με την περιοχή της Γραβιάς, αποτελεί ένα τέλεια διατηρημένο φυσικό πάρκο, με απέραντα ελατοδάση και με τρεις εντυπωσιακές κορυφογραμμές να κυκλώνουν την κοιλάδα απορροής του ποταμού Μόρνου, ο οποίος πηγάζει εδώ.

Παρνασσός

Στη βορειοανατολική γωνιά του Δήμου μας δεσπόζουν στους πρόποδες του Παρνασσού τα μεγάλα χωριά Πολύδροσος (Σουβάλα) και Επτάλοφος (Αγόριανη). Πατρίδα σημαντικών αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά και της Εθνικής μας Αντίστασης, τα πανέμορφα αυτά χωριά αποτελούν βασικές πύλες εισόδου για τον ορεινό όγκο του Παρνασσού, με τον Εθνικό Δρυμό (το μεγαλύτερο μέρος του οποίου ανήκει στην περιφέρεια του Δήμου μας) και με το διάσημο Χιονοδρομικό Κέντρο (του οποίου επίσης το μεγαλύτερο μέρος εδαφικά, αλλά και από πλευράς εγκαταστάσεων, ανήκει στο Δήμο Δελφών).
Το Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού, αναβαθμισμένο πλέον μετά από μια σειρά σημαντικών έργων που εκτελούνται τα τελευταία χρόνια, αποτελεί το σημαντικό κέντρο χειμερινού τουρισμού στη χώρα, ενώ η έλξη που ασκεί το Χ.Κ.Π., αλλά και ο ίδιος ο Παρνασσός στους φίλους του ορεινού τουρισμού, έχει καταστήσει τη γύρω περιοχή θέλγητρο για πολλούς Έλληνες και ξένους, που συνδυάζουν τα ορεινά αθλήματα με την περιήγηση και τη φυσιολατρεία.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *