ΙΣΤΟΡΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Ο Δήμος Δελφών, με την ποικιλομορφία του και την τεράστια ιστορική του προσφορά, συμπυκνώνει και αποθησαυρίζει ως κιβωτός την ιστορία και τη διαχρονική παρουσία των Ελλήνων στον κόσμο.

Ξεκινώντας από τα νότια μ’ ένα εκτεταμένο παραλιακό μέτωπο, με αξιόλογες πόλεις και σημαντικά χωριά, καταλήγει βόρεια στα σημαντικότερα βουνά της Νότιας Ελλάδας.
Κεντρικά δεσπόζει ένα από τα επιβλητικότερα τοπία παγκοσμίως, το περίφημο «Δελφικό Τοπίο», που με φόντο τον Ελαιώνα της Άμφισσας ενσωματώνει ένα πλήθος σημαντικών οικισμών (από την Άμφισσα ως την Ιτέα και τους Δελφούς, αλλά και το αρχοντικό παραδοσιακό Χρισσό).

Ο Δήμος Δελφών ενσωματώνει στην επικράτειά του τις περισσότερες κηρύξεις προστατευόμενων ζωνών από κάθε άλλο Δήμο της χώρας, για λόγους προστασίας των αρχαιολογικών του θησαυρών, διαφύλαξης των παραδοσιακών του συνόλων, αλλά και περιφρούρησης των σπάνιων φυσικών του πόρων. Μια τεράστια ζώνη (η μεγαλύτερη στην Ελλάδα, μακράν από τη δεύτερη) προστασίας του Αρχαιολογικού Χώρου Δελφών, το περίφημο δηλαδή Δελφικό Τοπίο, η Ζώνη εποπτείας της UNESCO, ο κηρυγμένος από την Ευρωπαϊκή Ένωση παραδοσιακός Ελαιώνας της Άμφισσας, δύο Εθνικοί Δρυμοί (του Παρνασσού και της Οίτης), πολύ εκτεταμένες ζώνες NATURA κυρίως στο παραλιακό μέτωπο μετά την Ιτέα και προς το Γαλαξίδι, καθώς και άλλες επιμέρους κηρύξεις, καθιστούν το Δήμο μας με βεβαιότητα τον πιο ασφυκτικά και εντατικά ελεγχόμενο και προστατευόμενο Δήμο της χώρας, ένα είδος πολιτιστικού και φυσικού εθνικού πάρκου.

Ο επετειακός κύκλος εκδηλώσεων του Δήμου μας είναι ιδιαίτερα ευρύς και σ’ αυτόν αποδίδεται μεγάλη αξία από την τοπική κοινωνία. Η περιοχή μας γιορτάζει με λαμπρότητα την κήρυξη της Επανάστασης στη Ρούμελη, στο Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία (24η Μαρτίου 1821), την απελευθέρωση του Κάστρου των Σαλώνων (10ηΑπριλίου 1821, το πρώτο Κάστρο που περιήλθε σ’ ελληνικά χέρια κατά την Επανάσταση), τη μάχη στο Χάνι της Γραβιάς (8η Μαΐου 1821), τη ναυμαχία της Αγκάλης στην Ιτέα (27 Σεπτεμβρίου 1827) και αποδίδει τιμές σε ανάμνηση πολλών ακόμη γεγονότων (κερδισμένων μαχών ή ολοκαυτωμάτων) της περιόδου της Επανάστασης και της Εθνικής μας Αντίστασης.

Σημαντικός είναι ο κύκλος των πολιτιστικών δραστηριοτήτων και παραδοσιακών εθίμων την περίοδο της Αποκριάς (πασίγνωστα είναι τα έθιμα του Στοιχειού της Χάρμαινας στην Άμφισσα και του Αλευρομουτζουρώματος στο Γαλαξίδι), σημαντικές τυγχάνουν ακόμη και οι εκδηλώσεις πνεύματος και τέχνης την καλοκαιρινή περίοδο (στην κεφαλίδα των οποίων οφείλουμε να τοποθετήσουμε τα ιστορικά «Φωκικά» που ξεκίνησαν από τη δεκαετία του 1960 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα).

Αξιόλογα νεολαιίστικα φεστιβάλ (γνωστό σε όλη την Ελλάδα είναι το πολυήμερο μουσικό και φυσιολατρικό φεστιβάλ «Ήχοι του Δάσους» που διεξάγεται κάθε καλοκαίρι στο οροπέδιο της Αγίας Τριάδας Καλοσκοπής) και πολύ ιδιαίτερες πολιτιστικές και θρησκευτικές δραστηριότητες κατά τις περιόδους των Χριστουγέννων και του Πάσχα αποτυπώνουν μια δρώσα κοινωνία με βαθιές δημιουργικές ρίζες.

Την ίδια στιγμή πολύ έντονο είναι το καλλιτεχνικό πνεύμα, τόσο στη μουσική (ο Δήμος μας διατηρεί τρεις ενεργές Φιλαρμονικές, δύο δημοτικά ωδεία, ένα ιδιαίτερα δραστήριο Μουσικό Σχολείο, ενώ στην περιοχή υπάρχουν ακόμη πολλές σχολές, μπάντες, χορωδίες και μουσικά σχήματα), όσο και στα εικαστικά, στα οποία παρατηρείται μια ιδιαίτερη άνθηση τα τελευταία χρόνια με πολλούς αξιόλογους εικαστικούς καλλιτέχνες και εκθέσεις πρωτοπορίας στη σύγχρονη τέχνη, όπως το επαναλαμβανόμενο κάθε χρόνο «the symptom project» στην Άμφισσα.

Οι Δημοτικές Βιβλιοθήκες Άμφισσας και Ιτέας περιέχουν μεγάλο αριθμό τόμων και αξιόλογα αρχεία (όπως το αρχείο Αλέξανδρου Δελμούζου στη Βιβλιοθήκη Άμφισσας), ενώ ταυτόχρονα στο Δήμο μας λειτουργούν από το Υπουργείο Πολιτισμού το παγκοσμίως γνωστό Αρχαιολογικό Μουσείο των Δελφών, καθώς και το αξιόλογο Αρχαιολογικό Μουσείο της Άμφισσας, αλλά και από το Δήμο μας το εξαιρετικό Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Γαλαξιδίου, το πολύ ενδιαφέρον Μουσείο Δελφικών Εορτών στην οικία των Άγγελου Σικελιανού και Εύας Πάλμερ στους Δελφούς, η σπάνια θεματική Δημοτική Πινακοθήκη “Σπύρος Παπαλουκάς στην Άμφισσα, ενώ πλήθος είναι ακόμη τα μικρότερα μουσεία λαογραφικού και ιστορικού περιεχομένου σε πολλές Κοινότητες του Δήμου.

Ταυτόχρονα ετοιμάζεται με γρήγορους ρυθμούς η δικτύωση των μουσειακών χώρων με στόχο τον εκσυγχρονισμό τους, τη μεγιστοποίηση της παρεχόμενης πληροφορίας, της προστασίας και συντήρησης των συλλογών και εν τέλει την πιστοποίησή τους μέσω της από κοινού αξιοποίησης πόρων και υποδομών.

Παράλληλα, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Φωκίδος (http://www.yppo.gr/1/g1540.jsp?obj_id=98193), η οποία είναι υπεύθυνη για τον αρχαιολογικό χώρο και το Μουσείο Δελφών, πραγματοποιεί σειρά εκπαιδευτικών προγραμμάτων, στα μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους αρμοδιότητάς της, τα οποία απευθύνονται είτε σε μαθητές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, είτε σε οργανωμένες ομάδες και συλλόγους. Συχνά οι εκπαιδευτικές δράσεις οργανώνονται στο πλαίσιο πολιτιστικών εκδηλώσεων, όπως είναι η Διεθνής Ημέρα Μουσείων, οι Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς, οι εκδηλώσεις της Πανσελήνου κ.ά. ή προγραμματίζονται ύστερα από συνεννόηση με τους ενδιαφερόμενους φορείς και εκπαιδευτικούς. Πολλά από αυτά τα προγράμματα προσαρμόζονται σε ομάδες ατόμων με κινητικά προβλήματα.
Ταυτόχρονα πραγματοποιούνται εκπαιδευτικές δράσεις στις οποίες συμμετέχουν άτομα με μερική ή ολική απώλεια όρασης και περιλαμβάνουν οργανωμένες ξεναγήσεις, δια της αφής, σε επιλεγμένα εκθέματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Δελφών.

Το πολιτιστικό προφίλ της περιοχής των Δελφών έχει επηρεαστεί καθοριστικά και από την εμβληματική παρουσία και δράση του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών, του πρώτου και μοναδικού εθνικού Πολιτιστικού Φορέα της χώρας μας με ιδρυτικό στόχο την προώθηση του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού.
Το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών (http://www.eccd.gr/) διοργανώνει από το 1985 Διεθνείς Συναντήσεις Αρχαίου Ελληνικού Δράματος, έχει συμμετάσχει σε πλήθος διεθνών συνεργασιών και συμπαραγωγών, έχει αναπτύξει πλούσιο εικαστικό πρόγραμμα, στο πλαίσιο του οποίου δημιούργησε στους Δελφούς Πάρκο Γλυπτικής και μόνιμη συλλογή έργων σύγχρονης τέχνης. Παράλληλα, διοργανώνει πλήθος επιστημονικών και πολιτιστικών συναντήσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων υψηλού κύρους και διεθνούς απήχησης.